สรุปสูตรเคมี ม.ปลาย ที่ออกสอบบ่อย (รวมไว้ที่เดียว)

ใกล้สอบทีไร สิ่งที่อยากได้ที่สุดคือ “สูตรรวมในที่เดียว” บทความนี้รวมสูตรเคมี ม.ปลาย ที่ออกสอบบ่อยที่สุด พร้อมบอกสั้น ๆ ว่าแต่ละสูตรใช้ตอนไหน และมีเครื่องคำนวณให้ลองด้วย เซฟไว้เปิดทบทวนก่อนเข้าห้องสอบได้เลย

ทุกตัวเลขในหน้านี้ตรวจด้วยเครื่องคำนวณเคมีของ KineticV (ค่าคงที่ตามตาราง สสวท.: $N_A = 6.022\times10^{23}$, ปริมาตรโมลของแก๊สที่ STP = 22.4 L/mol, $R = 0.0821$)

1. ปริมาณสารสัมพันธ์ (โมล)

หัวใจของการคำนวณเคมี — แปลงระหว่างมวล โมล จำนวนอนุภาค และปริมาตรแก๊ส

• $n$ = โมล, $m$ = มวล (กรัม), $M$ = มวลโมเลกุล (g/mol)
• $N$ = จำนวนอนุภาค, $N_A = 6.022\times10^{23}$
• $V_{\text{STP}}$ = ปริมาตรแก๊สที่ STP (ลิตร)

ตัวอย่าง: น้ำ 36 g (M = 18.02) → $n = 36 / 18.02 = 1.998 \approx 2.00$ mol

อ่านเต็ม ๆ: โมลคืออะไร · วิธีคำนวณมวลโมเลกุล

2. ความเข้มข้นของสารละลาย

• โมลาริตี $M$ = โมลของตัวละลาย ÷ ปริมาตรสารละลาย (ลิตร)
• สูตรเจือจาง $M_1V_1 = M_2V_2$ ใช้ตอนเติมน้ำให้เจือจาง (โมลของตัวละลายคงที่)

ตัวอย่าง: ตัวละลาย 0.5 mol ในสารละลาย 2 L → $M = 0.5 / 2 = 0.25$ mol/L เจือจางสารละลาย 2 M ปริมาตร 50 mL เป็น 500 mL → $M_2 = (2 \times 50)/500 = 0.2$ mol/L

3. กรด-เบส (pH)

• ที่ 25 °C เสมอ: $[\text{H}^+][\text{OH}^-] = 1\times10^{-14}$ และ $\text{pH}+\text{pOH}=14$
• กรดแก่/เบสแก่แตกตัวหมด → ใช้ความเข้มข้นเป็น $[\text{H}^+]$ หรือ $[\text{OH}^-]$ ได้เลย

ตัวอย่าง: กรดแก่ 0.01 M → $\text{pH} = -\log(0.01) = 2$ เบสแก่ 0.001 M → $\text{pOH} = 3$ ดังนั้น $\text{pH} = 11$

4. กฎของแก๊ส

• กฎแก๊สอุดมคติ: $R = 0.0821$ L·atm/(mol·K), $T$ เป็นเคลวินเสมอ ($K = ^\circ C + 273.15$)
• กฎรวมแก๊ส ใช้ตอนแก๊สก้อนเดิมเปลี่ยน P, V, T

ตัวอย่าง: แก๊ส 2 mol ที่ 1 atm, 0 °C (273.15 K) → $V = \dfrac{nRT}{P} = \dfrac{2 \times 0.0821 \times 273.15}{1} = 44.85$ L

เครื่องมือ + อ่านต่อ

• เครื่องมือเคมีฟรีทั้งหมด — มวลโมเลกุล, เจือจาง, pH, ดุลสมการ
• วิธีดุลสมการเคมี
• พันธะเคมีคืออะไร

เคล็ดลับก่อนสอบ: ท่องสูตรอย่างเดียวไม่พอ — ลองแทนตัวเลขจริงในเครื่องคำนวณข้างบน สัก 2–3 ข้อต่อหัวข้อ จะจำได้แม่นกว่าและไม่พลาดเรื่องหน่วย

ติดโจทย์ไหนระหว่างทบทวน? ถามเคมีได้ทุกเวลา ฟรีกับ KineticV →